Akụkọ Jamanị, n'oge 18
Ị chọghị nzere n'akụkọ ihe mere eme iji biri ebe a. Mana ịmara akụkọ ahụ na-enyere gị aka ịghọta ihe mere ndị Jamanị ji eche, na-ahazi ma na-echeta otu ha si eme.
E gbochiri ndị Rom
Agbụrụ ndị Jamanị meriri ndị agha Rom 3 n'Ọhịa Teutoburg. Ndị Rom emerighị ala dị n'ọwụwa anyanwụ osimiri Rhine, osimiri ahụ wee ghọọ oke ogologo n'etiti ụwa 2.
Charlemagne, eze ukwu
E chiri Charlemagne eze ukwu na Rom. Ruo ihe dịka afọ 1,000 ka e mesịrị, ala ndị Jamanị bụ akụkụ nke Alaeze Ukwu Rom Dị Nsọ: ngwakọta nke ọtụtụ narị alaeze, duchy na obodo nwere onwe ha, ọ bụghị mba 1.
Igwe mbipụta
Na Mainz, Johannes Gutenberg na-ebipụta akwụkwọ site na mkpụrụedemede ígwè a na-ebugharị. Ihe ọmụma na-agbasa ngwa ngwa karịa mgbe ọ bụla, na Jamanị na n'ụwa niile.
Luther na Mgbanwe Chọọchị
Martin Luther bipụtara Isiokwu 95 ya na Wittenberg wee malite Mgbanwe Chọọchị Protestant. Ntụgharị Baịbụl ya n'asụsụ German nyere aka mepụta asụsụ German a na-asụ taa.
N'ikpeazụ, Jamanị 1
Mgbe agha ndị Prussia na onyeisi ọchịchị ya Otto von Bismarck duziri gasịrị, steeti ndị Jamanị jikọrọ ọnụ ghọọ Alaeze Ukwu Jamanị. Jamanị ghọrọ mba 1 na nke mbụ ya.
Ogbako Berlin
Ndị ike Europe zukọrọ na Berlin, site na Nọvemba 1884 ruo Febụwarị 1885, ma kwekọrịta n'iwu maka ikesa Afrịka. Jamanị were mba ndị ọchịchị ya na Togo, Cameroon, Namibia na Ọwụwa Anyanwụ Afrịka. Na Namibia, n'etiti 1904 na 1908, ndị agha Jamanị gburu ọtụtụ iri puku ndị Herero na Nama. Na 2021, Jamanị nabatara n'ihu ọha na nke a bụ mgbukpọ agbụrụ.
Agha Ụwa Mbụ
Jamanị lụrụ ma merie ya n'Agha Ụwa Mbụ (1914 ruo 1918). Eze ahụ hapụrụ ocheeze, Jamanị wee ghọọ ọchịchị onye kwuo uche ya, Republic Weimar, na 1919. Ụmụ nwanyị tozuru ntuli aka na nke mbụ ya.
Ọchịchị aka ike na Holocaust
Adolf Hitler na otu Nazi weghaara ọchịchị ma bibie ọchịchị onye kwuo uche ya. Ọchịchị ha malitere Agha Ụwa nke Abụọ na 1939 ma gbuo nde ndị Juu 6 na Holocaust, ya na ndị Roma na Sinti, ndị nwere nkwarụ na ọtụtụ ndị ọzọ. Agha ahụ kwụsịrị na 1945 site na mmeri Jamanị. Jamanị na-akụzi akụkọ ihe mere eme a n'ihu ọha, ka ọ ghara ime ọzọ.
Mba Jamanị 2
E kewara Jamanị. N'ọdịda anyanwụ, e hiwere Federal Republic of Germany ya na iwu ọhụrụ, Iwu Ntọala (Grundgesetz). N'ọwụwa anyanwụ, German Democratic Republic bụ mba kọmunist n'okpuru ọchịchị Soviet.
Ndị ọrụ ọbịa
Akụ na ụba Ọdịda Anyanwụ Jamanị toro, ọ kpọkwara ndị ọrụ si mba ofesi, nke mbụ site na Italy (1955) ma emechaa Turkey (1961) na mba ndị ọzọ. Ọtụtụ nọrọ, taa ihe dịka mmadụ 1 n'ime 4 na Jamanị nwere ndabere mbugharị.
Onye nchoputa Europe
Ọdịda Anyanwụ Jamanị bụ otu n'ime ndị otu 6 hiwere European Economic Community, mmalite nke European Union taa.
Mgbidi Berlin
Na 13 Ọgọst, Ọwụwa Anyanwụ Jamanị wuru mgbidi n'etiti Berlin iji gbochie ndị ya ịga Ọdịda Anyanwụ. E kewara ezinụlọ ruo ihe dịka afọ 30.
Mgbidi ahụ dara
Na 9 Nọvemba, mgbe ngagharị iwe udo gasịrị, e meghere oke ala ahụ, ndị mmadụ wee gbaa egwu n'elu Mgbidi Berlin.
Njikọ ọzọ
Na 3 Ọktoba, Ọwụwa Anyanwụ na Ọdịda Anyanwụ Jamanị ghọrọ mba 1 ọzọ. 3 Ọktoba bụ ugbu a ụbọchị ezumike mba Jamanị, Ụbọchị Ịdị n'Otu Jamanị.
Euro
Jamanị dochiri Deutsche Mark na euro, akwụkwọ ego na mkpụrụ ego.
Onyeisi ọchịchị nwanyị mbụ
Angela Merkel ghọrọ onyeisi ọchịchị ma duzie Jamanị ruo afọ 16, ruo 2021.
Imeghe ọnụ ụzọ nye ndị ọrụ ọkachamara
Iwu Mbata Ndị Ọkachamara malitere ọrụ na Maachị 2020, e mewanyekwara ya na 2023 na 2024. Kaadị Ohere bịara na June 2024. Ugbu a Jamanị na-akpọ ndị ọrụ ọkachamara si n'èzí Europe n'ezie.
Iwu ọhụrụ ịbụ nwa amaala
Kemgbe 27 June 2024, ndị mmadụ nwere ike ịghọ ụmụ amaala Jamanị mgbe afọ 5 nke obibi kwadoro iwu gasịrị, Jamanị na-ekwekwa ịbụ nwa amaala mba abụọ n'ozuzu, ya mere ọ naghịzi arịọ gị ka ị hapụ paspọtụ mbụ gị.